Koper in bodem en plant

Koper  in het kort:

Chemisch symbool

: Cu
Te laag gehalte :

gebrekverschijnselen, _met name aan de top van planten en aan blad. lagere opbrengst / groei. Bij dieren vruchtbaarheidsproblemen.

Te hoog gehalte :

schadelijk voor bodemleven en opname andere (spoor)elementen, schadelijk voor texelaars

meststoffen : kopersulfaat, koperchelaat, diverse mengsels met zout of magnesium

spoorelement / zwaar metaal
Het in het pakket bodem A, B of C (bodemvruchtbaarheid en bemesting) bepaalde kopergehalte is de hoeveelheid opneembare koper, en uitwisselbaar koper in de grond. Koper is een belangrijk spoorelement voor mens, dier en plant. Wanneer een plant onvoldoende koper opneemt kan ook de consument? van het gewas, mens of vee te weinig koper binnenkrijgen. Er zijn analyses, zoals de Cu-HNO3 analyse, en het koper totaal gehalte (analyse middels koningswater extractie) die ook koper aantonen dat nauwelijks door de plant opneembaar is. Het komt veelvuldig voor dat er toch een goede kopertoestand is geconstateerd via de Cu-HNO3 methode, terwijl het gewas toch te weinig koper bevat. Daarom  werkt Koch Eurolab met een iets mildere extracties voor de koperanalyse. Deze komen meer overeen met de opname van het gewas. Hierdoor zijn de streefwaarden ook wat lager. Koper is betrokken bij omzettingen van organische stof in de bodem. Behalve uit bemestingsoogpunt is een redelijk kopergehalte dan ook gewenst voor bodemprocessen.


Tekort aan koper: 
Een tekort aan koper is weinig van invloed op de opbrengst van gras, maar wel op de gezondheidstoestand van het vee. Ernstig kopergebrek op grasland kan op den duur een verschuiving van de plantkundige samenstelling ten gevolge hebben. Bij ernstig kopergebrek verdwijnen de goede grassen. In geval van kopergebrek bij vee moet onderscheid worden gemaakt tussen primair ofwel absoluut kopergebrek, en secundair ofwel voorwaardelijk kopergebrek.

Primair kopergebrek
Primair kopergebrek wordt veroorzaakt door een geringe opname door het dier. Het optreden hiervan komt door een laag kopergehalte van het gras. Dit kan komen doordat het kopergehalte in de grond laag is. Maar ook door concurrentie van ijzer of een ander metaal.

Secundair kopergebrek
Men spreekt van secundair kopergebrek als de grond en het voer wel voldoende koper bevatten, maar hiervan te weinig in het bloed terechtkomt. De oorzaak hiervan kan zijn een te hoge gehalten aan molybdeen, zwavelhoudende eiwitten en vooral sulfaten in het gras. Zulk gras veroorzaakt in de pens de vorming van kopersulfide (CuS), dat buitengewoon slecht oplosbaar is en daardoor niet wordt opgenomen in de bloedbaan van het dier.

Vooral bij pinken doet zich nog wel eens kopergebrek voor, met name aan het einde van de weideperiode. Typische verschijnselen van kopergebrek bij vee zijn: lichte haarverkleuring rond de ogen (koperbril), iets roodbruine verkleuring van het zwarte haar en bij oudere kalveren een plukje lichtbruin haar uit de oren(kopervlaggetjes). Verschijnselen die vaak optreden bij kopergebrek, maar die ook andere oorzaken kunnen hebben zijn: chronische diarree, ruig en dof haar, slechte groei bij jonge dieren en verlaagd melkvetgehalte bij melkvee.

Milieu
Een te hoog kopergehalte kan een indicatie zijn voor ook bredere milieuverontreiniging. In sommige gevallen is nader onderzoek gewenst. Een ruim of hoog kopergehalte beperkt de diversiteit van het bodemleven in de grond. Toetsing aan milieunormen wordt middels een schone grond analyse gedaan, waarin het "totaal" gehalte aan koper wordt bepaald (microwave-koningswater extractie).

Schapen
Bij een beoordeling ruim en hoger is het weiden van schapen gevaarlijk, met name van het type Texelaars. Pas daarom in percelen waar ook schapen worden gehouden geen koperbemesting toe. Het koperbemesting kan dan beter worden toegepast tijdens het (her) inzaaien van het grasland. De koper kan dan beter door de grond worden verdeeld. Percelen met uitsluitend schapen dienen niet met koper te worden bemest. Hoge kopergehalten in de bodem kunnen schadelijk zijn omdat schapen, vooral als zij een wei erg kort afgrazen, meer grond binnen. Hierdoor kunnen texelaars dan teveel koper binnen krijgen.

Laatst gewijzigd: 06/04/2017
Koch - Eurolab
Postbus 21
7400 AA DEVENTER
0570-502010
info@eurolab.nl
Sitemap
Bookmark deze pagina
© Copyright 1997-2016, Koch - Eurolab