Humuszuur en Fulvinezuur

Wat zijn Humuszuren?

Humuszuren zijn een zeer grote verzameling aan organische verbindingen welke ontstaan bij de vertering van ruwe organische stof. Er zijn enerzijds wateroplosbare humuszuren en anderzijds niet in water, maar wel met zouten oplosbaar te maken humuszuren. In de bodem en meststoffen kunnen deze beide naast elkaar voorkomen.
De begrippen humus, organische stof en humuszuren worden nog al eens verwarrend door elkaar heen gebruikt.
Na een serie afbraakprocessen door het bodemleven, meest schimmels en bacteriën, gaat een steeds stabielere stof ontstaan, humus.
Alle humus en humuszuren zijn organische stof, maar niet alle organische stof is alleen humus of humuszuur.
Humuszuren zijn grote tot zeer grote moleculen (5000 tot 150.000 amu).

Wat doen Humuszuren in de bodem?

Fulvinezuren (zie verderop in dit artikel) en opgeloste, maar ook niet opgeloste humuszuren kunnen metaalionen van vaak spoorelementen aan zich binden.
Ze binden bijvoorbeeld ijzer, mangaan, koper, zink, cadmium (!!) , aluminium, nikkel, kobalt, calcium en magnesium.
Deze binding is niet definitief, maar kan zomaar weer stuivertje wisselen met andere metalen. Voor de plant zijn deze metalen met meer of minder moeite wel bereikbaar. Voordeel van een goede fulvinezuur voorziening is dat de plant voldoende spoorelementen tot zijn beschikking heeft, maar de bodemoplossing weinig vrije metaalionen bevat. Veel spoorelementen hebben een schadelijke invloed op het bodemleven. Wat werking betreft lijkt het op chelaten, dit zijn onder meer verbindingen van spoorelementen met bijv. EDTA, EDDHA of andere synthetische complexvormers.
Opgeloste humuszuren kunnen uitspoelen, dat is vooral makkelijk te zien in de ondergrond van podzol bodems waar strepen opgeloste humus, vaak in combinatie met ijzer of aluminium neergeslagen zijn.
Niet opgeloste humuszuren kunnen bijvoorbeeld gebonden zijn aan organische stof of kleimineralen in de bodem.
Hier is dan sprake van het klei-humuscomplex.
Onoplosbare humus en humuszuren blijven ook stabieler wanneer deze aan het klei zijn gebonden. Is de humus niet aan klei gebonden, kan deze eerder worden afgebroken. Het humus - klei-humus complex kunnen zowel mineralen, spoorelementen als vocht vasthouden, die later door plantenwortels kunnen worden losgeweekt en die de plant opneemt als voedingsstof.

Humuszuren toevoegen aan de bodem?

Sommige bodems bevatten van nature al veel humus en humuszuren. Het toevoegen van oplosbare humuszuur en of fulvinezuur preparaten zal dan praktisch en economisch weinig toevoegen. Maar er zijn ook bodems waarin weinig humuszuren voorkomen en daar kan de toevoeging van humuszuren nuttig zijn.
In bodems met een organische stof / humus onder de 3% zal het gehalte aan oplosbare humuszuren vaak beperkt zijn.
Humuszuren toevoegen kan direct en indirect. Uit gewone organische, dierlijke mest, compost, plantenresten en plantenwortels, ontstaat op den duur ook humus, humuszuren en fulvinezuren.
Een gezonde bodem heeft niet alleen humuszuren nodig, maar ook andere soorten organische stof.
Ruwe, nog niet tot humuszuren omgezette, organische stof is een huis, maar ook voedingsbron voor het bodemleven.
Het bemesten met een stevige dosis oplosbare humuszuren kan bacteriegroei beperken. Dat kan dan een plantenziektewerend effect hebben, maar er kunnen helaas ook nuttige bacteriën mee worden geplaagd.
Het kleihumuscomplex, humus en humuszuren kunnen water binden, hetgeen vooral in bodems met een dieper grondwater van groot belang is.

Fulvinezuren het kleinere zusje van Humuszuren?

Ja in zekere zin wel, de chemische samenstelling lijkt weliswaar iets op humuszuren, maar vooral de grootte en ook de chemische samenstelling is toch duidelijk verschillend.
Fulvinezuren bevatten bijvoorbeeld ca 30% minder C.
Fulvinezuren zijn veel kleinere moleculen dan humuszuren, en zijn derhalve veelal in het bodemvocht opgelost en actief. De kleinste fulvinezuren zijn bovendien in staat om door de wortelwand te dringen. De mineralen of spoorelementen die er aan zijn gebonden, nemen zij deze metalen mee in de plant.
Overigens kunnen ook sommige bestrijdingsmiddelen, zoals organochloor pesticiden (DDT en aanverwant) ook door de plant worden opgenomen via de fulvinezuren.
Bodemdiertjes hebben minder aan fulvinezuren, sommige hebben juist veel behoefte aan ruwe organische stof of vastere humus! Er zijn soorten bodemleven welke een hoog (oplosbaar) humus- en fulvine zurengehalte in het bodemvocht juist niet op prijs stellen. Daar kan een overmaat aan humuszuren schaden.
Humuszuren zijn veel meer betrokken bij de klei-humuscomplexvorming met de vaste bodemdeeltjes dan fulvinezuren.
Fulvinezuren bemiddelen daarentegen veel sterker in de opname van spoorelementen en mineralen.

Laboratorium Analyse

Humus- en fulvinezuren kunnen door Koch Eurolab desgewenst worden geanalyseerd uit bodem, of uit meststoffen.
Omdat het een weinig gevraagde analyse is, wordt deze vanwege de prijs in bodem € 295,- niet vaak uitgevoerd. In compost en bedraagt de prijs ook € 295,-  in meststoffen en andere soorten monsters € 380,- .
In bodemmonsters wordt gebruikelijk reeds het totale organische stofgehalte bepaald, dit is het totaal van ruwe organische stof, veenachtige deeltjes, gehumificeerde organische stof en ook humus- en fulvine zuren.

Specifieke Humuszuren meststoffen

Er zijn diverse geconcentreerde humus- en fulvinezuur preparaten in de handel. In de gerelateerde artikelen worden lijsten met positieve effecten belicht.
Altijd gewenst, altijd goed. Nadeel hiervan is dat het wetenschappelijk praktijkonderzoek deze claims onderzoekt en daarbij zeer wisselende resultaten vindt, hetgeen een juiste promotie en werkwijze in de weg zit.

Laatst gewijzigd: 25/06/2017
Koch - Eurolab
Postbus 21
7400 AA DEVENTER
0570-502010
info@eurolab.nl
Sitemap
Bookmark deze pagina
© Copyright 1997-2016, Koch - Eurolab