Organische stof en humus

Organische stof is één van de belangrijke onderdelen van grond. Grond met een goed organische stof gehalte heeft minder last van droogte en kan water en voedingsstoffen beter aan zich binden, zodat deze minder snel uitspoelen. Vooral op kleigronden zorgt humus/organische stof voor betere structuur en betere bewerkbaarheid. Een ideale (veen) bodem bestaat uit ongeveer 1/3 deel lucht, 1/3 deel water en 1/3 deel  vaste stof. Bij zand en klei zal dit veelal iets minder dan de helft aan vaste delen zijn en het overige water en lucht. Organische stof geeft  ruimte en voedsel voor het leven in de grond. Het leven in de grond maakt door al zijn bewegingen de grond losser.

Gazons en sportvelden

Deze dienen een organische-stofcijfer rond 4% te hebben. Bij hogere gehalten wordt veelal bezand om de beloopbaarheid te verbeteren. Geef daarvoor bijvoorbeeld 200 liter matig grof scherp zand per 100 m2. Eventueel 1 x per 2 jaar. Bij een lager organische stofgehalte speelt droogtegevoeligheid wat meer.

Verbeteren van het organische-stofgehalte

Het organische stof/humusgehalte kan worden verhoogd door ruime giften tuinturf; op zware kleigronden bij voorkeur veencompost (compost waarin tuinturf is verwerkt). Op zandgronden kan ook met tuinturf gewerkt worden. Na gebruik van minimaal 3-5 m3 tuinturf per 100m2 kan enig effect worden verwacht (0,6-1% verhoging organische-stofgehalte). Stalmest onderhoudt het humusgehalte en verhoogt bovendien het humusgehalte in beperkte mate. Groencompost zit wat tussen turf en stalmest in. Het is meestal armer aan mineralen dan mest. Daardoor kan er door een verantwoord hogere dosis meer organische stof mee worden aangevoerd.

Groententeelt

Geconcentreerde meststoffen van organische oorsprong zijn bij normaal gebruik meestal niet voldoende om jaarlijkse humusverliezen te compenseren. Aanvulling met compost is dan gewenst. Compost uit eigen tuin bevat vaak weinig organische stof en voeding. Ook kan in sommige teelten worden gewerkt met een mulch.

Opsomming belang van de organische stof in de grond

  • behuizing voor het bodemleven
  • vindplaats van voedsel voor bodemleven
  • opslagplaats van voedingsstoffen
  • vormen en stabiliseren van bodemstructuur
  • vasthouden van vocht in de bodem
  • binden van voedingsstoffen.

Humus of organische stof

Organische stof bestaat uit verschillende soorten organische stof. Er is zeer verse organische stof (bijvoorbeeld gewasresten), er is verveende organische stof, en er is humus. Verder zijn er allerlei tussenvormen. Humus is die vorm van organische stof die door het bodemleven uit verse organische stof is gevormd. Het is stabiel materiaal dat meestal een groot deel van de totale hoeveelheid organische stof vormt. Er is zeer stabiele humus, welke honderden jaren in de grond kan overleven, maar er zijn ook vormen die binnen een paar jaar weer mineraliseren. De organische stof in de bodem is samen met een gezond bodemleven verantwoordelijk voor een voortdurend aanleveren van voedingsstoffen naar de plant.

Oplosbare humus houdt spoorelementen in de bodemoplossing. Of de organische stof meer humus dan veenachtige organische stof bevat kunnen we afleiden uit het C/N-quotiënt. Lees hierover meer in aan het einde van het artikel over stikstof.

Bemesting met stalmest

Stalmest is op zich een goede meststof, maar wordt vaak verkeerd gebruikt. Moeten we, bijvoorbeeld bij aanleg van een tuin of bij groententeelt, de stalmest inspitten dan kan beter oude, enigszins veraarde stalmest worden gebruikt. Indien de stalmest boven op de grond kan blijven liggen is verse stalmest beter voor het bodemleven.

Organische stof in het kort:

Chemische samenstelling

: bestaat uit vele duizenden verschillende complexe chemisch-organische verbindingen
Te laag gehalte : drogere grond, matige bodemstructuur
Te hoog gehalte : hoeft geen probleem te zijn, behalve bij beloopbaarheid van sportvelden en gazons
Aanwezig in : compost, turf, dierlijke mest, overige organische meststoffen, aanvulgrond

 

Laatst gewijzigd: 20/10/2015
Koch - Eurolab
Postbus 21
7400 AA DEVENTER
0570-502010
info@eurolab.nl
Sitemap
Bookmark deze pagina
© Copyright 1997-2016, Koch - Eurolab